Boeken verkopen is hard labeur. Als zelfstandige schlemiel verdien je er waarschijnlijk maar een paar rotte euro’s mee. Als antiquair doe je het waarschijnlijk vaker uit liefde dan met ondernemingsgeest. En op je zestigste is je rug kapot van je te pleuris sleuren met dozen met het verzameld werk van Mulisch dat niet verkocht geraakt. Het boekenvak is geen lachertje, ik onderschat het niet.

Maar iets kleins moet me van het hart. Ik vraag niet veel; ik hoef geen geld, noch verontschuldigingen. Ik houd het sober en afstandelijk. Zo ben ik als klant.

Op 29 mei bestelde ik bij uw online-antiquariaat dat licht geheimzinnig ‘Ant. Hopi Bukinan’ is genoemd, het boek levend voorwerp van de steeds ondergewaardeerde Gust Gils. Keurig vulde ik mijn adres en verdere contactgevens in, waarna ik in het reactieveld bestemd voor opmerkingen aanstipte dat ik uw resterende boeken van Gils uit de catalogus ook wenste te bestellen. In totaal ging het om 4 boeken. Ik kreeg een vriendelijk standaardmailtje terug:

Dank voor uw 4 bestellingen. (…)  Gaarne totaal euro x overmaken op giro x tnv Ant. Hopi Bukinan, Amsterdam, onder vermelding van auteur, waarop na vooruitbetaling toezending volgt. Wat kosten betreft  optie: SHARE.

We hadden het goed voor mekaar, als klant en boekverkoper. Ik voelde meteen een vertrouwensband voor het leven, zonder verheven te willen overkomen. Zelfs uw cryptische naam vergaf ik u.

Maar het toeval wil dat ik de volgende dag, een warme zaterdag, het antiquariaat om de hoek binnenliep en daar eveneens twee boeken van Gils vond. Ik kocht ze meteen, uit de veronderstelling dat men nooit een Gust Gils teveel kan bezitten, en omdat ik niet meer juist wist welke boeken ik bij u bestelde. Thuisgekomen liet ik u dat, vanzelfsprekend, onmiddellijk weten:

Ik heb dit weekend onverhoopt ‘Dank voor de blijdschap’ en ‘Rontgenziekte’ bij het antiquariaat op de hoek gevonden. Die mag u dus schrappen van het lijstje. Kan u me zeggen wat het nieuwe bedrag dan is?

Toen werd het een nare boel, daar moeten we het over eens zijn, meneer van Tienen. Vrij snel reageerde u met een kort en krachtig bericht waarin u zich ziet ‘ontheven van de plicht u iets te leveren‘, aangezien ik ‘de kant van de overeenkomst‘ had gebroken. Dat stemde me niet bepaald gelukkig. Waren er kleine letters die ik over het hoofd had gezien? Had ik iets verkeerd gezegd? Ik had nog niets betaald, er was nog geen verzending per post tot stand gekomen. We waren nog in een zeker overleg, een onderhandeling, een vertrouwensband die met de dag meer solide werd. Terstond mailde ik u terug met de vraag of u mij de twee boeken alsnog nog wilde verkopen. En waarom u zich ‘verplicht’ voelde. Het boekenvak is het leger nog niet.

Het antwoord deed echter anders vermoeden. Ik kan niet meer zeggen dan dat u een kordaat, daadkrachtig en duidelijk persoon bent. Iemand om op te bouwen, te vertrouwen en te waarderen om zijn fijnzinnigheid en coherente aanpak:

Allerberste,
Lezen is niet uw sterkste kant dus laat ik nu maar luid en duidelijk zijn: gaat u ze maar om de hoek kopen!
Mijn alleronvriendelijkste groet,
Harry van Tienen

Een oplossing drong zich op. Ik wilde de twee boeken alsnog heel erg graag lezen. Er zat maar één ding op. Het kan soms heel erg snel en simpel verlopen. Ik liet een vriend de twee boeken bestellen. Niettegenstaande dat hij spoedig ook een alleraardigst standaardmailtje aankreeg met details over de portkosten werd er bij hem nog een fijnbesnaarde opmerking over de betaling die zou volgen aan toegevoegd: “Paypal is bij mij alleen bedoeld voor klanten buiten Europa, gezien de kosten die dit met zich meebrengt voor ontvanger. Ik ben slechts een kleine krabber.” Hier liet u zich van uw persoonlijke kant kennen.

Na betaling werd melding gemaakt van de verzending van het pakje en was het onze taak om te wachten. Exact twaalf dagen nadat het pakje op de bus was gedaan, hadden we nog geen postbode zien hollen met een doosje uit Nederland. We lieten u aardig weten ‘tot op heden niets ontvangen‘ te hebben. Uw antwoord sloeg ons met verstomming. Wij wisten het niet! Wij wisten het écht niet! Wij hebben de boekverkopers in onze stad al vaak bleek zien opstaan, of met kromgebogen rug door de winkel zien sloffen, met hangende schouders en soms met een bochel, we hebben ze al eens fluimen horen ophoesten in hun stoffige winkels, hun schimmelige panden, maar dat het zo erg gesteld was met het vak hadden wij nooit durven vermoeden. Nooit hebben wij durven uitspreken dat boekverkopers het zo zwaar hebben om het zo op de spits te kunnen drijven, en zich genoodzaakt zien om zulke mails te sturen:

Zoals je hieronder kunt zien heb ik het op 3 juni op de bus gedaan, zou er dus al lang moeten zijn.
Maar het is al eerder voorgekomen dat een pakje na 2 weken pas opdook, zelfs hier in Nederland zlef een keer na 3 weken. Wat ik ermee wil zeggen is dat de post hier niet goed functioneerd, ben vorig jaar 30 pakjes “kwijtgeraakt”.

De spelfouten negeren we even, u wordt hierna toch even klantvriendelijk;

We kunnen het nog een week aanzien en dan moet u zich maar weer melden. Het vervelende is dat de TNT post niet erg service gericht is. Men probeert pakjes wel te traceren maar dat doen ze alleen tot aan de grens.

Kortom zoek het zelf maar uit.

Beste Harry van Tienen, wij hebben het niet zelf moeten uitzoeken. Na een week wachten, net wanneer we dachten het pakketje nooit in onze handen te zullen krijgen, drukte de postbode de doos door de kleppende brievenbus. Ik dank u erg hartelijk voor het vertrouwen en de service.

Hartelijk,
Maarten Inghels