Het thema van de Boekenweek in Nederland dit jaar is ‘Tjielp Tjielp’ naar een gedicht van Jan Hanlo uit 1949. Het gaat over de mus. Breder gezien: de dieren. Een dankbaar thema. Men spreekt er alle dagen over, er is geen mooier gespreksthema dan het huisdier. Zijn geit of zijn hond, zijn kat of de kip, men kan er uren over lullen. Elk dier krijgt zijn gouden eieren, als je maar lang genoeg kijkt. En zelfs na de dood is de reis van het zelfgekozen gezelschapsdier niet voorbij. Men begraaft het in de tuin onder de seringen, de urne staat op de schouw of men zet het op. Soms wordt het een hecht lid van de familie, elk feest is het erbij, zet men een bordje extra. Kijkt het beestje mee teevee.

Maar wat voor de mensen die van geen dieren moeten weten? Zij die niet te spreken zijn over het spinnen van de kat, de kop van de kip of het gekibbel van de kalkoen? Alle dierenhaters zou ik willen aanraden: koop een vis. De vis is onder de dieren wat het onschuldige kind is bij de mensen. Het zal de ongezouten waarheid echter nooit uitspreken, zoals het kind dat onbezonnen doet. De vis zwemt zijn rondjes, levenslang, in zijn eigen pis.

Er is geen dier dat minder lastig doet dan dit beestje. Het klappen van de vinnen maakt geen lawaai, het stinkt niet, en een vis in een bokaal zal nooit zwanger thuiskomen om je een nest kinderen te bezorgen. Waarmee je bij familie of vrienden moet gaan leuren. De vis is altijd thuis. Je hoeft er niet mee te gaan wandelen of het op de schoot nemen om te aaien. Je hoeft het niet te kammen, niet buitensporig te verzorgen, het laat geen haren na in de zetels, het stinkt niet uit zijn bek. En allergisch word je er ook al niet van.

Hoewel de hond bekend staat om zijn positieve relaties met de mens, het schaap zachtaardig is en bovendien ook goed in het vlees zit, en een kat op de zitbank voldoet aan elk idyllisch ideaal, heeft geen mens een lor aan de vis. Het zwemt zijn kringen, en tweewekelijks ververs je zijn bokaal. Wie kan er praten tegen zijn goudvis? Wat geeft het terug? Welke emoties lokt het uit?
Er is maar één manier om in innig contact met je dier te verzeilen, om je verbonden te voelen van dier tot mens: ga met je vis in bad. Wanneer je het water laat weglopen, wens hem dan een behouden vaart toe.