Waardig of bemoeizucht? {7}
Cath Blaauwendraad op de Contrabas, naar aanleiding van het artikel of de Eenzame Uitvaart in Nederland sympathiek of bemoeizuchtig is, of egotripperij, ik citeer: “Ten tweede heb ik, naast alle positieve reacties, inderdaad ook wel eens te horen gekregen dat iemand geen dichter aan z’n graf zou willen hebben. Geheel voor eigen rekening zou ik daarop (na lang nadenken) durven antwoorden: het gaat niet om de dode. Die krijgt er waarschijnlijk toch niks meer van mee. Waar het wel om gaat: de nabestaanden. Maar, zult u zeggen, die nabestaanden zijn er niet. Integendeel: de nabestaanden zijn wij.
Mijns inziens begint respect voor het leven bij respect voor de dood. Aandacht voor je medemens, in z’n allersimpelste vorm, begint er paradoxaal genoeg mee dat je iemand niet achteloos onder de grond stopt.”
Ik kopieer dit, enerzijds omdat ik het zelf niet beter had kunnen verwoorden en anderzijds omdat het een interessant discussie is, me dunkt. Twee weken geleden klopte ik bij Antwerpen Boekenstad aan om, vanaf september te beginnen, te zien of een Eenzame Uitvaart mogelijk is in Antwerpen. Vanaf september krijg ik, als alles goed gaat, een computer met internet en een telefoon. Met die middelen zou het moeten lukken om een eenzame dode niet achteloos onder de grond te stoppen, maar een laatste waardig afscheid te geven.
Daarover heb ik in die laatste weken identieke discussies gevoerd. Dat het geen egotripperij, werkgelegenheid voor dichters, of aandacht zoeken is. Neen, het is meer aandacht geven aan een naamloze zonder nabestaanden, hem een gezicht geven met een gedicht, al is dat schroomloos te laat. Maar een dichter is nu eenmaal ook geen sociaal werker, die tijdens iemands moeilijke leven verzen gaat debiteren. Hij kan enkel de vinger op een probleem leggen, en toch zorgen dat iedereen met een schoon gebaar het graf ingaat.
Lees verder op de Contrabas >>
7 reacties ↓
1 wouter // 17.05.08 at 11:44
Het is wel niet helemaal duidelijk. Heeft er iemand problemen dat zo’n Eenzame Uitvaart gebeurt? Of heeft er iemand problemen dat iemand (een dichter) voor het verzorgen van zo’n Eenzame Uitvaart betaald wordt?
Het lijkt dat je hier een morele discussie voert (zoiets als ‘maar zo’n Eenzame Uitvaart heeft toch betekenis?!’), maar ik verwacht eerder dat het probleem meer financieel ligt (’waarom zou ik voor zo’n e/ij/del luchtgebaar moeten betalen?!’).
Voor het tweede moet je toch ook nog overtuigen. Het idee van een Eenzame Uitvaart, tot daar aan toe. En als het gaat over de maatschappij als nabestaande, mij goed. Maar in dit geval ben je er in mijn ogen meer mee dat je subsidies geeft aan snelle, rake tv-reportages (een digitale camera en een medium, geraak je volgens mij met hetzelfde budget). Dat heeft kans tot iets meer bewustwording dan een dichtersode. Of dichterscode. Wie zei het ook al weer, een gedicht lezen is zoeken naar de juiste sleutel? Veel mensen vinden de sleutel niet, en dat meer of minder naargelang de dichter. Het is dus (als sociaal-culturele dienst) ook niet bijster eenvoudig te controleren/sturen.
Maar als het je echt om de morele dimensie gaat: dat de stad een beetje logistieke steun geeft voor zo’n idee, waarom niet? Ik zou niet weten waarom iemand daar problemen mee kan hebben.
2 wouter // 17.05.08 at 11:50
Daarnaast:
het idee om aandacht te hebben voor de mensen in de schaduw, is iets wat ook bij mij sterk aanwezig is. In die zin waardeer ik dat je dit zou willen doen..
Maar het grote bezwaar is wat Sas ook al op die blog zegt: een betaalde dichter, dat biedt kansen tot gevoelloze commercie. En daar gaat het niet om. Ik heb respect voor weerstand tegen het initiatief totdat de voorstanders daar een oplossing voor vinden. Vind je dat niet ergens een redelijk standpunt?
3 maarten // 17.05.08 at 11:54
Ik vind het een redelijk standpunt. Ik wil hier geen discussie voeren. Ik wil wel de aandacht vestigen op een interessant artikel.
Een billijke vergoeding is niet meer dan normaal, net zoals de bloemenkrans en de kist, worden ook het gedicht betaald. Jammer dat een gemeente dan geen logistieke steun wil geven aan een uitvaart met een gedicht, dat in mijn ogen, een sociaal-maatschappelijke waarde heeft. Nu ja, iedereen zit dat anders natuurlijk.
Een cameraploeg, of een sociaal werker betalen zal waarschijnlijk de mensen beter helpen. Maar we zijn geen cameramannen, en we zijn geen sociaal werkers. Dus doen we het met gedichten.
4 wouter // 17.05.08 at 18:58
ca va. mail me gerust als je de discussie wel wil voeren.
5 maarten // 20.05.08 at 23:23
Ik wilde je niet afbotten hoor.
6 EvHoof // 21.05.08 at 09:00
De Eenzame uitvaarten is een heel mooi project, waarbij mensen die geen nabestaanden hebben, of geen nabestaanden opgespoort kunnen worden/kunnen komen (zwervers, heel oude mensen) toch nog iemand aan hun graf hebben staan. Niet alleen gaat het hierbij om het idee, gelovigen geloven immers in een leven na de dood, dan valt dus ook te beargumetneren dat de dode er wel wat van mee krijgt, maar ook om wat respect naar de dode toe, respect in de vorm van bezoek aan het graf: je hebt geleefd.
Ik vind het een mooi initiatief
7 wouter // 21.05.08 at 15:10
afbotten (in de letterlijke betekenis v/h woord) gebeurt bij mij heus zo snel niet. (En elke andere betekenis v/h woord ontgaat me.)
Ik voel zelf wel wat voor een discussie, al kan ik er in meegaan dat het hier niet de plaats daarvoor is. Vandaar, mail gerust (ik heb er ondertussen ook een warrig stuk opinie over geblogt).
Geef je reactie